Prawdziwa historia Love Will Tear us Apart - największego przeboju Joy Division

Czy ktoś pamięta duet Captain & Tennille? Nie? Tym lepiej.  W 1975 r. Toni Tennille i Daryl Dragon nagrali piosenkę Love Will Keep Us Together, autorstwa Neila Sedaki i Howarda Greenfielda, która stała się światowym hitem. Dostali za nią nagrodę Grammy i złotą płytę a utwór utrzymał się na szczycie listy przebojów przez wiele tygodni. Piosenka, którą teraz mało kto pamięta, jest beztroskim hymnem na cześć miłości. Darujmy sobie nagranie, które można łatwo znaleźć w sieci i skupmy się na tekście:

Love, Love will keep us together
Think of me babe, whenever
Some sweet-talking girl comes along, singing her song
Don't mess around, you've just got to be strong, just stop
'Cause I really love you, stop
I'll be thinking of you
Look in my heart and let love keep us together
You
You belong to me now
Ain't gonna set you free now
When those girl start hanging around talking me down
Hear with your heart and you won't hear a sound, just stop (stop)
'Cause I really love you, stop (stop)
I'll be thinking of you
Look in my heart and let love keep us together
Whatever
Young and beautiful
But someday your looks will be gone
When the others turn you off
Who'll be turning you on?
I will, I will, I will
I will be there to share forever
Love will keep us together
I said…
 
w wolnym tłumaczeniu:
 

Miłość, to miłość zachowa nas razem.
Myśl o mnie, kochanie, ilekroć
Kilka słodko gadających lasek trafia się, nucąc piosenkę.
Nie rozrabiaj, musisz być silna. Więc przestań,
Bo naprawdę Cię kocham, przestań.
Będę o Tobie myśleć,
Zajrzyj w moje serce i pozwól miłości zachować nas razem.
Ty,
Ty teraz należysz do mnie,
Teraz już się nie uwolnisz.
Kiedy te laski zaczną przychodzić, zagadywać mnie,
Wsłuchaj się w swoje serce i nie usłyszysz ich głosów, więc przestań,  (przestań)
Bo naprawdę Cię kocham, przestań (przestań)
Będę o Tobie myśleć,
Zajrzyj w moje serce i pozwól miłości zachować nas razem.
Jakaś [ty]
Młoda i piękna, pewnego dnia twój wygląd przeminie,
Kiedy inni Cię odrzucą,
Kto Cię przygarnie?
Ja to zrobię, ja, ja!
Będę dzielić swoje życie z Tobą
Miłość, to miłość zachowa nas razem
Powiedziałem [tak będzie]… 

Czy początkowy wers nie jest podobny początku znanego utworu z repertuaru Joy Division - Love Will Tear Us Apart (miłość rozszarpie nas na strzępy)? Oczywiście że tak jest. Z tym, że podobnie skonstruowana fraza mówi o czymś przeciwnym. Na skoczną, prawie wesołą nutę, miłym barytonem, stylizowanym lekko na tembr Franka Sinatry, którego płytę dostał Ian Curtis od Martina Hannetta podczas sesji nagraniowej, artysta śpiewa posępną pieśń o rozczarowaniu. 

Podczas gdy duet Tenille&Dragon powiadamiał świat o swojej miłości na wieki i początku wspólnego życia, Curtis opisuje kres takiego związku. Relacjonuje opowieść o urazach i chłodzie, który wkradł się pomiędzy parę niedawnych kochanków, których uczucie zniszczyła rutyna codzienności. Szczerze i odważnie opisuje ból jaki sobie zadają, gdy po nieudanej kolejnej próbie naprawy związku ona w łóżku odwraca się plecami. Śpiewa o tym, jak bardzo czuł się zrozpaczony po żałosnej próbie kochania się.

when routine bites hard,
and ambitions are low,
and resentment rides high,
but emotions won't grow,
and we're changing our ways, taking different roads.
then love, love will tear us apart again.
love, love will tear us apart again
why is the bedroom so cold?
you've turned away on your side.
is my timing that flawed?
our respect runs so dry.
yet there's still this appeal that we've kept through our lives.
but love, love will tear us apart again.
love, love will tear us apart again
you cry out in your sleep,
all my failings exposed.
and there's a taste in my mouth,
as desperation takes hold.
just that something so good just can't function no more.
but love, love will tear us apart again.
love, love will tear us apart again
love, love will tear us apart again
love, love will tear us apart again

Tomasz Beksiński (TUTAJ) tak przetłumaczył tekst:

Gdy rutyna boleśnie kąsa, a ambicje są małe
Uraz się zwiększa, lecz emocje nie rosną
A my się zmieniamy i wybieramy różne ścieżki
Miłość, miłość ponownie nas rozdzieli
Czemu w sypialni panuje chłód, a ty się odwracasz?
Czy źle to zrobiłem, a może straciliśmy do siebie szacunek?
Jednak pozostał nam jeszcze urok, który chroniliśmy przez całe życie
Miłość, miłość ponownie nas rozdzieli
Czy wołasz przez sen i obnażasz moje wady?
Czuję w ustach smak ogarniającej mnie desperacji
Jak to jest, że coś dobrego nie może już dłużej trwać?
Kiedy miłość, miłość ponownie nas rozdzieli. 

Wydaje się, że Tomasz Beksiński złagodził zakończenie, ostatnia zwrotka brzmi chyba tragiczniej, raczej w ten sposób:

Płaczesz przez sen
Wszystkie moje błędy wyszły na jaw
Czuję niesmak w ustach
Gdy desperacja bierze górę
Coś tak dobrego nie może po prostu funkcjonować dłużej
Ale miłość rozszarpie nas znów na strzępy
Miłość rozszarpie nas ponownie na strzępy. 

Przyjęło się sądzić, że Ian Curtis opisał swoje małżeństwo, a kobietą, o której jest mowa tekście jest jego żona Deborah, co zresztą ona sama przyjęła początkowo za pewnik i pisze o tym w niedawno wydanej książce (więcej o tym TUTAJ). Czy jednak tak jest rzeczywiście? 

Peter Hook kiedyś opowiedział o okolicznościach powstania utworu, było to podobno tak: Napisaliśmy Love Will Tear Us Apart w ciągu trzech godzin. Pewnej nocy znaleźliśmy riff i Ian powiedział: "Mam na to pomysł". Kiedy go zaśpiewał, nie myśleliśmy, że chodzi o Debbie i Annik. Po prostu pomyśleliśmy, że to było świetne. 

Podobno było to w sierpniu w 1979 r. W końcu listopada piosenka została zagrana podczas sesji Johna Peel'a, którą wyemitowano 10 grudnia 1979 roku. Love Will Tear Us Apart zostało zarejestrowane jeszcze raz 8 stycznia 1980 r. w Peninne Studios (singiel, zawierający ukryte przesłanie od zespołu  opisaliśmy wnikliwie TUTAJ, a jego wznowienie na przejrzystym winylu TUTAJ).

Jednak zespół nie był zadowolony z tego nagrania, bo uważali, że piosenka ma potencjał, który można jeszcze lepiej wykorzystać. Tego samego dnia dziennikarz Alan Hempsall mając możliwość przeprowadzenia wywiadu z muzykami Joy Division i Robem Grettonem spytał o nagrania Bernarda Sumnera, który stwierdził: Jestem bardzo zadowolony z tego; brzmi dobrze. Dwie z trzech piosenek, nad którymi dziś pracujemy, znajdą się na nowym singlu, pierwszy z nich przejdzie na stronę A. Potem będzie kwestia wyboru jednego z dwóch pozostałych po stronie B, prawdopodobnie ostatniego. Chciałbym, żeby Factory Records zrobiło je na 12", ale nie wiem, czy to będzie możliwe, czy nie. Nie wiem LINK.  

W sierpniu (dokładnie 13) Annik Honore przyjechała do Londynu na koncert grupy. Po nim zrobiła wywiad dla europejskiego fanzine En Attendant, po którym przez kilka godzin rozmawiała z Ianem o ulubionych filmach i książkach. Było to o wiele za wcześnie na ostateczny rozpad małżeństwa Iana i Deborah. Wydaje się że Ian zbliżył się z Annik dopiero podczas tourne po Europie w październiku tego roku.

W marcu roku następnego zespół po raz kolejny nagrał ten utwór  w Strawberry Studios w  Stockport  lecz o tym napiszemy bardziej wnikliwue kiedy indziej, a w 28 kwietnia 1980 Joy Division nagrał teledysk do Love Will Tear Us Apart.  Nakręcił go Stuart Orme w TJ Davidson Rehersal Studios w Manchester, w dość ponurym budynku, który był po prostu dawnym budynkiem młyna, dziś już wyburzonym. Muzycy z innych zespołów, który ćwiczyli tam, zapamiętali że był to dość obskurne miejsce, zimne i w zasadzie nie nadające się do grania TUTAJ.  

Zaledwie piętnaście dni później Ian Curtis powiesił się we własnym domu… 

Po co to opisujemy? Bo wydaje się, że gorzka piosenka po jego śmierci nabrała znaczenia, którego w chwili powstania nie miała. To on ją wypełnił treścią, wbrew temu co powiedział w jednym z wywiadów, że każdy może znaleźć w jego słowach to co zechce TUTAJ. 

Tak powstała legenda utworu, który dzisiaj jest najczęściej granym coverem Joy Division, i na pewno najpopularniejszym coverem chłodnej fali (TUTAJ). 

Czytajcie nas - codziennie nowy tekst, tego nie znajdziecie w mainstreamie.

Z mojej płytoteki: Unikalna wersja płyty Love Will Tear Us Apart, Joy Division

W tym wątku prezentuję płyty z własnej kolekcji, wydawnictwa nie tylko oficjalne i znane ale także bootlegi. Dzisiaj znana piosenka, bowiem największy hit Joy Division pt. Love will tear us apart ale wydany wiele lat później bowiem w roku 2011 przez wytwórnię MiruMir z USA.  Płyta ukazała się w serii Vinyl Lovers i zawiera 6 utworów:

Love Will Tear us Apart - wersja oryginalna z singla

Transmission - wersja z debiutanckiego singla Joy Division
 

Love Will Tear us Apart - wersja radiowa miksowana przez Dona Gehmana

These Days - z oryginalnego singla Love Will Tear us Apart
 

Atmosphere - wersja remiksowana przez Martina Hannetta z singla Licht Und Blindheit który opisywaliśmy (TUTAJ i TUTAJ) 

Love Will Tear us Apart - remix Arthura Bakera. Artur Baker to amerykański producent i DJ współpracujący między innymi z New Order.

Płyta jest bardzo atrakcyjnie wydana, choć moim zdaniem dość mało praktycznie. Poniżej zdjęcia - wszystko jest całkowicie przejrzyste zarówno winyl jak i obwoluta (pierwsze zdjęcie zrobiłem pod światło - płyta na prawdę wygląda doskonale). 

Na obwolucie motyw anioła ze zdjęcia Bernarda Pierre Wolffa ukazującego grób rodziny Ribaudo (z genueńskiego cmentarza), autorstwa włoskiego rzeźbiarza Onorato Toso (ok. 1910 r.) (opisywaliśmy to TUTAJ). Winyl zawiera dwie strony rozróżnione naklejkami po środku: białą i czarną. 

Teraz kilka słów o wadach: mimo atrakcyjnego wyglądu i dość wysokiej ceny  (na Ebay to 23 USD, cena w zasadzie jak u producenta) jakiś za przeproszeniem, kretyn, chciał pogodzić ze sobą plastikową obwolutę i winylową płytę. Zjawisko elektryzacji jest omawiane w programie szkół średnich... Ów efekt powoduje że muzyka (a zakupiłem nową płytę w sklepie za granicą) jest dość średniej jakości, bo słychać trzaski. Ja wiem że są płyny antyelektrostatyczne itd itp.

Płytę można zakupić bezpośrednio od producenta TUTAJ.

Our interview with Alek Januszewski: Joy Division single and negotiations with Factory Records EN and PL versions available. Nasz wywiad z Alkiem Januszewskim o projekcie okładki singla Joy Division i negocjacjach z Facotry Records

Pan Alek Januszewski znany jest nie tylko z projektowania okładek płyt, że tylko przypomnimy takie rarytasy jak polską wersję singla Joy Division (opisanego TUTAJ), okładkę płyty Fala (TUTAJ), Nowa Aleksandria Siekiery (opisanej TUTAJ) płyt Grzegorza Ciechowskiego i Republiki, ale jest też muzykiem zespołu Gardenia. 

Wywiad podzielony zostanie na 3 części, ponieważ tak nam tematycznie się ułożył. Dziś część pierwsza dotycząca singla Love Will Tear Us Apart/ She's Lost Control, do którego polskiej wersji pan Alek projektował okładkę. Ponieważ ta część zapewne zainteresuje też fanów Joy Division spoza Polski zamieszczamy tłumaczenie w języku angielskim.

Mr Alek Januszewski is known as the artist and designer of album covers, we can mention here Polish version of  Joy Division EP (described HERE), the cover of LPs Fala (HERE), and Nowa Aleksandria by Polish cold wave band Siekiera (HERE), and the LPs by Grzegorz Ciechowski and new wave band Republika. Mr Januszewski is also the musician playing in the legandary band Gardenia. 

The interview is divided into three parts. Each of them deals with different subjests. Today part 1 devoted to the Polish version of Love Will Tear Us Apart/She's Lost Control, single. Alek Januszewski is the designer of the cover of this single. Since this part is interesting to Joy Division fans all over the world, we publish also EN translation. 

Jak to się stało, jak został Pan zaproszony do zaprojektowania okładki singla, czy znał Pan wcześniej Joy Divison? 

How did it happen that you were invited to design this single cover? Did you know Joy Divison earlier?

 

Zaprojektowałem już  kilka okładek dla Tonpresu, znałem wcześniej płyty Joy Division, a nawet byłem  ich fanem. Dlatego przekonałem redakcję, że wiem w jakiej estetyce należałoby zrobić tę okładkę.

I have designed several covers for Tonpress (Polish record label), and I knew Joy Division albums before, and even I was a fan of this band. That is why I was able to convnce the editorial office that I know what  aesthetics should be made in this cover.
 

Czy wie Pan dlaczego Tonpress nie postanowił wydać oryginalnej wersji singla z okładką Petera Saville'a? Czy wie Pan dlaczego wybrano taki unikalny zestaw piosenek? Kto pertraktował z Factory? Czy ma Pan jakieś inne projekty tej okładki?

Do you know why Tonpress did not decide to release the original version of the single with the cover of Peter Saville? Do you know why such a  unique set of songs was chosen? Who has negotiated with Factory? Do you have any other projects for this cover?

Marek Proniewicz, który był szefem od repertuaru i kontaktował się z Factory Records uznał że zamiast utworu These Days  jako strona B na singlu Love Will Tear Us Apart umieści She's Lost Control. Sądzę że ten drugi utwór wydawał mu się bardziej "przebojowy", lub raczej chciał na tak skromnej reprezentacji Joy Division w Polsce umieścić utwory wyraziste tak jakby dwie strony A singla.

Nie mam innego projektu tej okładki. Od początku wiedziałem co chcę zrobić. Znalazłem w swoich pracach odpowiednie (moim zdaniem) zdjęcie zrobione w Niemczech w ruinach przy pałacu Zwinger w Poczdamie. Zrobiłem projekt wstępny i został on wysłany do Factory do zatwierdzenia. Projekt się spodobał. Jest na tym zdjęciu nastrój, są dwie osoby widoczne tylko jako cienie w przestrzeni lochów. To jest ta para którą miłość rozdzieli. I tak się też dzieje. Na drugiej stronie pozostaje wyizolowany i osamotniony cień mężczyzny. Został sam ponieważ ONA UTRACIŁA KONTROLĘ. Tak symbolicznie myślałem projektując tę okładkę.

Marek Proniewicz, who was the head of the Tonpress assessing the musical repertoire contacted Factory Records, and decided that instead of the song These Days as page B on the single Love Will Tear, Us Apart he will place She's Lost Control. I think that the second song seemed to him more smash hit, or rather wanted such a modest representation of Joy Division in Poland to put songs expressive as if the two A sides of this single.

I do not have another design for this cover. From the beginning I knew what I wanted to do. I found in my works an appropriate (in my opinion) picture taken in Germany in the ruins at the Zwinger palace in Potsdam. I prepared a preliminary project and it was sent to Factory for approval. The project appealed. There is a mood in this picture, there are two people visible only as shadows in the space of dungeons. This is the couple that love will split. And so it happens. On the other side, the isolated and lonely shadow of a man remains. He was left alone because SHE'S LOST CONTROL. I thought so symbolically when designing this cover.

No i o finalnie, pytanie o Joy Division - od kiedy Pan ich słucha, jaka jest według Pana ich najważniejsza płyta? Czy bardzo Pana inspirowali, a może nadal inspirują?

And finally, the question about Joy Division band - since when have you listen their music, what is the most important record according to you? Did they inspire you very much or maybe they still inspire you?

Dzięki naszemu koledze Tomkowi H. który miał rodzinę w Anglii i przywoził płyty i single poznałem Joy Division dosyć wcześnie. Najlepszą płytą jest dla mnie CLOSER jakkolwiek za najważniejszą uznałbym ich debiut. Zabawne że w reedycjach w artykułach  wspomnieniowych dotyczących wydania tych płyt muzycy przyznają że wtedy byli zawiedzeni brzmieniem jakie arbitralnie narzucił im realizator. Chcieli brzmieć punkowo jak na koncercie. Realizator właśnie dostał nowoczesny przetwornik dealey i eksperymentował na młodym zespole, kompletnie ich olewając. Paradoksalnie przestrzeń i nowatorstwo brzmienia które uzyskało JD nie zostało przez nich wtedy ani zrozumiane ani docenione. Peter Hook twierdził że CLOSER zamiast brzmieć ostro kojarzył im się z …Genesis co było dla nich deprecjonujące.

Joy Division na pewno było dla mnie zespołem inspirującym i unikalnym. Przede wszystkim w sferze tekstów i nastroju. Nie starałem się ich naśladować wprost, ale przemówiła do mnie ich umiejętność mówienia w idiomie muzyki rockowej o rzeczach egzystencjalnych, poważnych - na bardzo głębokim poziomie. Tragiczna śmierć wokalisty jeszcze to uwiarygodniła.

Thanks to our colleague Tomek H. who had a family in England and brought records and singles I met Joy Division quite early. The best album for me is CLOSER, however the most important I would consider their debut. It's funny that in re-editions in memoirs about the release of these albums, musicians admit that they were disappointed with the sound that the sound engineer (Martin Hannett) imposed arbitrarily. They wanted to sound more punky like during gigs. The producer just got a modern dealey transducer and experimented on a young band, completely ignoring them. Paradoxically, the space and novelty of the sound that JD obtained was not understood or appreciated by them at the time. Peter Hook claimed that CLOSER instead of sounding strongly was in his opinion more associated with ... Genesis which was depreciating for the band members.

Joy Division was definitely an inspiring and unique band for me. Above all in the area of texts and mood. I did not try to imitate them directly, but their ability to speak in the idiom of rock music about existential and serious things - at a very deep level - appealed to me. The tragic death of the vocalist has made this more credible.

Send by the author original projects of this single cover. Note that the prinetd versions are of poor quality. Isolations - all rights reserved. 

Powyżej przesłane przez p. Januszewskiego zdjęcia oryginalnych okładek, te wydane przez Tonpress miały niestety bardzo kiepską jakość... Isolations - wszelkie prawa zastrzeżone. 

Już niedługo kolejna część wywiadu, z której dowiemy się o kulisach powstania okładek Fali, Siekiery i płyt Republiki, oraz Grzegorza Ciechowskiego. Będzie też o okładce Gardenii i ich nowej płycie. 

Pojawią się ciekawe niepublikowane materiały, które otrzymaliśmy od pana Alka, któremu bardzo serdecznie dziękujemy.  

Dlatego jeśli chcecie się  z nimi zapoznać czytajcie nas - codziennie nowy wpis. Tego nie znajdziecie w mainstreamie. 

To się stało: Joy Division Orchestrated - nowy projekt Petera Hooka

Stało się, oczekiwany projekt basisty Joy Division, Petera Hooka zatytułowany Joy Division Orchestrated doszedł do skutku. Pytanie tylko czy na szczęście, czy może niestety? 

Najpierw kilka faktów. Koncert odbył się 5.07.2019 roku w Royal Albert Hall, gdzie Hook wystąpił w towarzystwie orkiestry Camerata z Manchesteru, kierowanej przez Tima Crocksa. Podobno koncert zakończył się owacjami na stojąco. 

Podczas występu Hook wrócił na moment do swojego projektu Monaco, który współtworzył z Davidem Pottsem zapowiadając powstanie nowego materiału, a jako próbkę przedstawiając utwór Higher Higher Higher Love. Piosenka rozpoczęła się od fragmentu wywiadu z Ianem Curtisem, zresztą można to zobaczyć poniżej:

  

Co więcej? Wykonywali oczywiście piosenki Joy Division, nie zabrakło takich hitów jak Digital, LWTUA, Shadowplay i tak dalej...  Więcej detali TUTAJ. 

Pełna setlista: Love Will Tear Us Apart (Piano Version), Atmosphere, Day Of The Lords, New Dawn Fades, Means To An End, Isolation, Disorder, Heart And Soul, 24 Hours, Higher Higher Higher Love, Rachel’s Song, Atrocity Exhibition, Insight, Dead Souls, She’s Lost Control, Funeral March, Shadowplay, These Days, Love Will Tear Us Apart/Love Will Keep Us Together, The Eternal, Decades, Digital, Ceremony, Love Will Tear Us Apart. 

Hookowi towarzyszyło trzech wokalistów: Natalie Findlay, Mica Miller, i Bastien Marshall. 

I wszystko byłoby może fair, gdyby nie to, że ten ostatni był ubrany i wyglądał jak Ian Curtis... Wykonali razem Decades.

I to było już przegięcie. 

Z całym szacunkiem do Hookyego i jego dokonań, z całym szacunkiem do jego gry na basie, do odtwarzania brzmienia Joy Division przez Peter Hook and the Light ale to... 

Był tylko jeden Ian Curtis. Wszelkie próby naśladowania go ocierają się o śmieszność, nawet jeśli robią to jego kumple z dawnego  zespołu. Dla nas to jest zwykłą popelina, i mimo że doceniamy podtrzymywanie zainteresowania muzyką Joy Division, to miejmy świadomość, że nie każdy robi to za darmo. Tak jak my.

Zdjęcie pochodzi ze strony TUTAJ

Dlatego czytajcie nas - codziennie nowy wpis, tego nie znajdziecie w mainstreamie.   

Archiwum artykułów o Joy Division: Dave McCullough recenzuje Closer Joy Division

26.07.1980 roku, czyli nieco ponad dwa miesiące po śmierci Iana Curtisa, i osiem dni od wydania Closer, w magazynie Sounds ukazuje się recenzja albumu autorstwa Dave'a McCullougha. Przypomnijmy, że w tym dziale (w którym omawiamy, streszczamy lub tłumaczymy  artykuły poświęcone zespołowi) nazwisko dziennikarza ukazało się wiele razy. Tak też w tej samej gazecie opublikowani jego pożegnanie z Ianem Curtisem (TUTAJ), 14.07.1979 roku ukazała się genialna recenzja debiutu zespołu w znakomitym artykule Martwe Disco (TUTAJ), a wizytę dziennikarza w Manchesterze na wywiad z zespołem uwiecznił w swojej znakomitej książce sam Paul Slattery (TUTAJ). Zresztą jednym z jego zdjęć opatrzony jest artykuł który tłumaczymy dzisiaj, a zatytułowany Closer to the Edge (Bliżej Krawędzi).

Bliżej Krawędzi 

Młodzi mężczyźni o ciemnych sylwetkach, niektórzy ciemniejsi niż inni, zapatrzeni we wnętrza samych siebie, patrząc - odkrywają ciągle ten sam horror i opisują go z takim samym mrokiem akordów rocka gotyckiego. Niespodziewanie są muzykami soul; rozszerzają skalę z dogłębnego  płaczącego smutku, przez Presleya, przez Tamlę (Miłość to naprawi), do punka, a teraz do burzy i stresu młodych mężczyzn spoglądających do wewnątrz z zewnątrz, czyniących swoje dusze  przerażającym poczuciem ostateczności i końcem łańcucha wydarzeń rocka. Bez pudła Joy Division oznacza epokę, inni twórczo krążą tylko wokół nich. Love Will Tear Us Apart jest  najlepszą piosenką miłosną od czasu Love Minus Zero Dylana; ta piosenka jest idealna w każdy sposób, w tym technicznie, ale dodatkowo, bardziej niż cokolwiek innego przecina serce za pomocą nacięcia tak głębokiego i tak prawdziwego, że trudno jej wysłuchać do końca. Pod względem oddziaływania i bólu można porównać ją jedynie  do Unknown Pleasures. Jeśli Love Will Tear Us Apart jest nacięciem, głębokim nacięciem, to Closer jawi się jako otaczający ją, zawiły strumień wydarzeń. Unknown Pleasures jest albumem gorzko nieszczęśliwym; a jedyne jego ciepło tkwi w wiedzy, że to nierozcieńczone nieszczęście utopione jest w kawałku winylu. Love Will Tear Us Apart jest kompletną całością, a album Closer jest bardziej wyważony, uładzony i jednocześnie bardziej grubo ciosany niż jego poprzednik. Pomysły są wciągane i wyciągane w oparciu o solidniejszą podstawę  niż robiono to na Unknown. Ta podstawa jest dźwiękowym odpowiednikiem solidnej marmurowej płyty, tak luksusowym i tak przejmującym jak kamienny, antyczny obraz śmierci, który zdobi okładkę; światło jest załamywane we wszystkich kierunkach, muzyka i produkcja tonalna, poziomy wznoszą się i opadają nieprzewidywalnie, nigdy nie stoją w miejscu, nigdy nie odpoczywają, nigdy nie są dwa razy w tym samym punkcie. Ta zadziwiająca różnorodność jest dobrze zaplanowana i zarządzana przez Martina Hannetta, dając muzyce przestrzeń i powietrze, którego potrzebuje, i umieszczając głos Iana Curtisa w samym jej centrum. Album obejmuje spektrum możliwości Joy Division z łatwością przeistaczania się kameleona, zaczynając od najdłuższej i najluźniejszej strukturalnie piosenki albumu, witajcie w naszej-komnacie-terrorystów koszmar, hałas i świst  czyli Atrocity Exhibition. Godzien swojego tytułu utwór gdzie Curtis syczy To jest droga, wejdź do środka, podczas jazdy po błyszczącym metalu gitary Bernarda Albrechta, całość kończy się śliskim hałasem, który krąży po całym ciele niczym w Set the Controls For The Hearts of the Sun Pink Floyd.

Isolation przypomina mi Metamorfozę Kafki, Hannett sprowadza ton o krok w dół, kwitnie dźwięk syntezatorów, odniesienia do Kafki to fragment Matko, próbowałem, proszę uwierz mi. Piosenka jest jednak krótka i wybucha naglą akcją, co jest typowe dla całego albumu, w ostatniej chwili , jakoś odpływa niekompletna co zwiększa poczucie beznadziejności. Na końcu pierwszej strony wyróżnia się jeszcze A Means To An End. Piosenka po części o zemście, po części o  wyrzutach sumienia wbita w album tak mocno jak gwóźdź. Pokładam w Tobie moje zaufanie; ma taką samą strukturę jak Love Will i podobnie, nie mogę powstrzymać się od skojarzenia z wczesnym Stax i ich singlami  Tamla. Passover jest za to subtelny, drżący i przesiąknięty akceptacją winy. Następująca po nim dudniąca Kolonia powraca do stylu zespołu opartym na r'n'b, i przez wers Bóg w swojej mądrości wziął mnie za rękę, podkreśla podobieństwa z wczesną muzyką bluesową/gospel. Druga strona albumu to dawka transcendentnego Joy Division; piosenki są monumentalne, bez oszczędzania na aranżacji. A to rodzi moje zastrzeżenia, bowiem w tej czwórce piosenek jest coś zbyt klaustrofobicznie DOSKONAŁEGO. Piosenkom brakuje powietrza i przestrzeni pierwszej strony, nagle produkcja przekracza granicę od mistrzowsko subtelnej do misternie oczywistej. Przydałoby się jakaś pomyłka tu czy tam, jakaś skaza. Desperacja pojawia się po The Eternal, gdzie brzęczące radio i krótka pogawędka urywa się nagle, co tylko zdaje się potwierdzać, że w tych piosenkach umieszczono zbyt duży ładunek doskonałości. Być może jest to zbiór sztuczek Martina Hannetta, które wyczerpują się lub biegną za szybko. Tak czy inaczej, po prostu spieram się z samą ideą perfekcji; lecz nie mam wątpliwości, że te cztery utwory są najbardziej zaawansowanymi piosenkami Joy Division, a talent Iana Curtisa osiąga apogeum rozpaczy. Heart and Soul, przypływy i odpływy 24 Hours, najniższy upadek na The Eternal (jakiś rodzaj sennego spaceru po pogrzebie) i finał, klimatyczne syntezatory z Decades. Album kończy się jak może kończyć się tylko klasyczne dzieło soulowe, wychodząc z kompletnej beznadziejności miłości w sercu Iana Curtisa i mówieniu o „smutkach, które przecierpieliśmy”, rzucając światło dookoła w świat. Zobacz sam. Sędzia dla samego siebie. Ale nie bierz tego zbyt poważnie (wszyscy czasami traktujemy to zbyt poważnie, kiedy musimy). Closer to zapierająca dech w piersiach muzyka rockowa, to szczyt obecnych szczytów, dzielenie się czymś, co jest w muzyce Magazine, Bunnymen, a nawet Dexy i innych, ale jednocześnie definiujący ciemne klimaty i pozostawiający je niezrównanymi. Gdybyśmy mogli na to spojrzeć za dwadzieścia lub więcej lat, może dowiedzielibyśmy się więcej o tym, co sylwetki młodych mężczyzn w ciemności mają nam do powiedzenia. Na razie Closer jest wystarczająco blisko. Rozerwie cię na strzępy. Ponownie.

DAVE McCULLOUGH

Czytajcie nas - codziennie nowy wpis, tego nie znajdziecie w mainstreamie.      

Ian Curtis birthday: Marek Proniewicz about his negotiations with Factory Records and Polish releases of Joy Division records - our interview. W urodziny Iana Curtisa: Marek Proniewicz o swoich negocjacjach z Factory Records i polskich wydaniach płyt Joy Division - nasz wywiad

Ian Kevin Curtis: 15.07.1956 - 18.05.1980

Dzisiaj, w dzień urodzin wokalisty Joy Division, mamy coś specjalnego. Zapraszamy do zapoznania się z pierwszą częścią wywiadu z człowiekeim - legendą. Pan Marek Proniewicz, czyli Tonpress i Sonic, a skoro tak, to oczywiście polskie wydania płyt Joy Division i New Order. Od tego zaczynamy, a Panu Markowi bardzo serdecznie dziekujemy za poświęcony czas, i chęć rozmowy z jakby nie patrzeć, małym blogiem, a nie medialnym potentatem. Obiecujemy kolene części wywiadu, wszak to temat rzeka...

Po pierwsze bardzo dziękujemy za to, że tak znamienita postać zgodziła się na udzielenie nam wywiadu. Bardzo cenimy Pana działalność zarówno w Tonpressie, którego masa płyt to dziś legendarne wydawnictwa, jak i w Sonic Records, dzięki któremu zwykli śmiertelnicy jak na przykład ja, mogli w swoim czasie eksplorować (za całkiem znośne pieniądze) płyty CD akurat w moim przypadku z wytwórni 4AD. 

Ale zanim Pana przepytamy z historii powstawiania dzieł innych wykonawców, a takiej okazji nie przepuścimy więc łatwo nie będzie, zacznijmy od Joy Division. Każdy z nas bowiem musi znać polskie wersje zarówno singla Love Will Tear Us Apart (S-590 - do którego okładkę projektował p. Alek Januszewski - i to on naprowadził nas na Pana ślad TUTAJ), ale i obu oficjalnych albumów zespołu, czyli Unknown Pleasures i Closer (SXT – 107, i SXT – 108, 1988) które mam w swojej kolekcji, zarówno w oryginalnych wersjach Factory jak i wersjach Tonpressu (warto zobaczyć na porównanie oryginału z epoki, wydania Tonpressu i wznowienia z okazji 40 lecia publikacji - TUTAJ). Dziwi mnie że na płytach nie ma dat wydania – jest tylko cena (1000 zł na singlu i 2500 na longplayu). Mało tego Tonpress wydał też płyty New Order...

First of all thank you for agreeing to give us this interview. You are very eminent person for Polish music, thus we appreciate your work for Tonpress record company as well as for Sonic, where we could buy many interesting CDs for example from the 4AD label. But before we will be talking about other artists let’s start from Joy Division. Anybody knows reissued versions of the single Love Will Terar Us Apart (S-590, by the way the cover was arranged by Alek Januszewski who mentioned about you in the interview HERE) and the Polish reissues of the Unknown Pleasures (see HERE) and Closer (SXT – 107, i SXT – 108, 1988). By the way, I wonder that there are no dates of production on covers (only prize which is 1000 zł for a single and 2500 zł on album). Tonpress also produced some New Order albums.

Oryginalne daty wydania płyt angielskich są znane co do dnia. Dat re-edycji nie umieszczaliśmy na płytach (LP) bo… były one trudne do przewidzenia ze względów przede wszystkim produkcyjnych. Płyty długogrające na ogół tłoczyliśmy w Czechosłowacji albo w ZSRR ale też w Pionkach (Pronit) koperty były drukowane w różnych miejscach – najczęściej w Bratysławie. Obsuwy produkcyjne były liczone w miesiącach… a może i w latach?

The dates of UK releases are well known, however, reissues dates were not pressed on covers because... they were hardly to predict due to production process. Generally longplays were pressed in Czechoslovakia or ZSRR but also in Poland (Pionki) and the sleeves were printed in different places, usually in Bratislava. This is why the delays in production reached sometimes months and even years...

Pomoże nam Pan ustalić rok wydania tych wydawnictw? W Internecie jest wiele sprzeczności na ten temat.

Could you please help us to determine the dates of production? There are contradictory information on the web?

Wszystkie tzw. źródła podają że Unknown Pleasures i Closer ukazały się w 1988. Wg. moich zapisków obie płyty ukazały się w sklepach na początku 1989 a więc ha! ha! odpowiednio 10 i 9 lat po premierach w UK. To dopiero tempo co!? Singiel Love Will Tear Us Apart ukazał się u nas na przełomie 85 i 86 – dokładnej daty nie pamiętam. Cena singla była 70 zł. Nie wiem skąd 1000 zł o których Pan pisze? (na prawdę było to 100 złotych – zdjęcie poniżej - przypis redakcji)

All sources claim that the both albums were reissued in Poland in 1988. According to my notes, both albums appear in the shops in early 1989 so ha ha ha 10 and 9 years after the release in UK! This is the rate, isnt’it? The sinle LWTUA appeared between 85/86 I do not remember the exact date. The prize was 70 zł, by the way, I do not know what you take 1000 zł from? (in fact it was 100 zlotys – see photo above).

Jak to się stało, że zaczął Pan pracę w Tonpressie? Czy to praca zgodna z Pana wykształceniem?

How did it happen that you started working in Tonpress? Is this job consistent with your education?

Względy rodzinno - towarzyskie. Nic wspólnego z wykształceniem. Kończyłem SGGW i Studium Afrykanistyczne UW. Muzyka była moim hobby, namiętnością, miłością. Spełniły się marzenia bo stała się moim zawodem.

Family and social reasons. Nothing to do with education. I graduated from the Warsaw SGGW and the African Studies of the Warsaw University. Music was my hobby, passion my love. Dreams come true because it became my profession.

Jak w praktyce wyglądała kontrola cenzury? Czy tylko wydawnictwa rodzimych zespołów  były poddawane kontroli, czy zagranicznych również?

How was censorship in practice? Was only the albums of native bands subjected to control, or also of foreign?

Poddawane cenzurze były tylko polskojęzyczne utwory. Czasami trzeba było doprowadzić do spotkania autora tekstu i cenzora i negocjować wprowadzenie jakiś zmian bądź tłumaczyć co autor miał na myśli i czy aby w jakikolwiek sposób nie poddaje w wątpliwość wyższości systemu PRL, nie krytykuje przyjaźni z ZSRR, nie mówi o kryzysie, biedzie et cetera. Licencje obcojęzyczne wcale nie były cenzurowane, a utworom anglojęzycznym polskich wykonawców też nie przyglądano się zbyt uważnie. Np. utwór Ganja Brygady Kryzys przeszedł gładko bo nikt nie miał świadomości o co chodziło.

Only Polish-language songs were censored. Sometimes the author of the text and the censor had to meet and negotiate introducing some changes or explaining what the author had in mind and whether in any way he did not question the superiority of the PRL system, does not criticize the friendship with the USSR, does not talk about the crisis, poverty et cetera. Foreign language lyrics were not censored at all, and the works of Polish performers written in English were also not checked too closely. For example, the song Ganja of the Brygada Kryzys went smoothly because no one was aware of what it was about.

Z jednego z wywiadów wiem, że Joy Division poznał Pan dzięki Maciejowi Magurze - Góralskiemu, perkusiście Kryzysu. Czy pamięta Pan ten moment? Jakie to było nagranie? Co Pana zainteresowało w muzyce zespołu, że postanowił Pan doprowadzić do wydania ich płyt w Polsce?

From one of your previous interviews, I know that you have met the Joy Division thanks to Maciej Magura - Góralski, the drummer of the Kryzys band. Do you remember this moment? What song it was? What did you find interesting in the music of the band that you decided to release their records in Poland?

Tak, pamiętam spotkania z Maćkiem w jego mieszkaniu w Alejach Jerozolimskich. Blisko siedziby Tonpressu na Srebrnej 16 (czyli głośnego dziś miejsca ze względu na 2 wieże Kaczyńskiego). Pożyczaliśmy sobie płyty. Nie można ich było kupić ani posłuchać w radiu. Maciek miał ich mnóstwo ale ja też, bo wydawaliśmy już płyty na licencji EMI i byliśmy na liście wysyłkowej EMI, Chrysalis, RAK i kilku innych labeli. Z tego co pamiętam to zbliżyło nas zainteresowanie do muzyki wydawanej przez label 2Tone (Specials, The Beat, Madness itd.) Maciek miał taki moment że ubierał się na biało/czarno nosił kapelusz – to była obowiązująca stylistyka 2Tone. Ale od ska przeszliśmy do słuchania reggae a równocześnie do cold wave / new romantics. Przypominam sobie że Maciek był zafascynowany utworem To Cut A Long Story Short zespołu Spandau Ballet – bardzo podobała mu się linia basu. Puścił mi też (a może i pożyczył płyty?) Joy Division. Oszalałem! To było coś tak innego, magnetycznego ! Plus te niezwykłe okładki ! Estetyka wówczas niespotykana! Zafascynowałem się na zawsze!

Yes, I remember meetings with Maciek in his apartment in Aleje Jerozolimskie. Near the headquarters of Tonpress on Srebrna 16 (that is, today's known place due to the 2 towers of Kaczyński). We borrowed CDs. They could not be bought or listened to on the radio. Maciek had a lot of them, but me too, because we've already released CDs licensed by EMI and we were on the mailing list of EMI, Chrysalis, RAK and several other labels. From what I remember it brought us closer to the music released by the label 2Tone (Specials, The Beat, Madness, etc.) Maciek had such a moment that he dressed in white / black he wore a hat - it was the current style of 2Tone. But since ska, we went to listen to reggae and at the same time to cold wave / new romantics. I remember that Maciek was fascinated by the song To Cut A Long Story Short by Spandau Ballet - he liked the bass line very much. He also played (and maybe he also borrowed the discs?) Joy Division. Crazy! It was something so different, magnetic! Plus these unusual covers! Aesthetics never seen before! I was fascinated forever!

Od pana Alka Januszewskiego wiemy, że był Pan odpowiedzialny za pertraktacje z Factory Records. Czy pamięta Pan z kim dokładnie się Pan kontaktował? Czy dysponuje Pan jakimiś pamiątkami z epoki (listy,  wersje umów itd.)? A jeśli nie, czy są nadal w archiwach Tonpressu, i jeśli tak w jaki sposób można do nich dotrzeć?

We know from Mr. Alek Januszewski that you were responsible for the negotiations with Factory Records. Do you remember who exactly you contacted? Do you have any souvenirs from that time (letters, contract versions, etc.)? And if not, are they still in the Tonpress archives, and if so how can we reach them?

W okresie kiedy dodzwonić się do zachodnich firm nie było łatwo, nie było maila ani internetu a jedynie fax czyli coś w rodzaju telegramu kontakty nawiązywałem na 2 sposoby: 1. jeździłem co roku (pierwszy raz w 1979) na targi MIDEM do Cannes i tam osobiście nakręcałem relacje z wieloma firmami,  2. Mięliśmy w Londynie swojego człowieka. Nick Hobbs – muzyk i manager miał świetne układy w branży muzycznej przede wszystkim wśród tzw. indie. Był bardzo pomocny. Ja mu mówiłem co nas interesuje on się starał to załatwić – rozmawiał, negocjował w naszym imieniu. Negocjacje bywały trudne bo w 90% licencje uzyskiwaliśmy płacąc złotówkami, które nie dość że były niewymienialne na inne waluty to jeszcze dewaluowały się w zastraszającym tempie. Nie dysponuję żadnymi pamiątkami z epoki. Z Tonpressem rozstałem się w 1990r. Wszystkie dokumenty zostały w Tonpressie, który rozpadł się kilka lat później na tej samej zasadzie jak rozpadł się koncern RSW Prasa Książka Ruch. Katalog nagrań polskich został z tego co mi wiadomo wykupiony przez firmę MTJ, umowy zagraniczne po prostu wygasły, więc zapewne znalazły się na śmietniku. Gdy założyliśmy Sonic odnowiłem kontakty z Factory, 4AD i innymi. Odwiedziłem Factory w Manchesterze. Poznałem Alan’a Erasmusa i Tony’ego Wilsona, byłem w klubie Hacienda. Alan przyjechał do Polski. Z tego okresu mam umowy itp., ale… to już inna dekada.

In the period when I got to western companies it was not easy, there was no e-mail or internet, only a fax - something like a telegram I made contacts in two ways: 1. I went every year (first time in 1979) to the MIDEM fairs in Cannes and there personally I shot relationships with many companies, 2. We had our man in London. Nick Hobbs - musician and manager had great arrangements in the music industry mainly in the so-called indie. He was very helpful. I told him what interests us, he tried to settle it - he talked, negotiated on our behalf. Negotiations have been difficult because in 90% we obtained licenses by paying with zlotys that were not only convertible to other currencies, but were also devalued at an alarming rate. I do not have any souvenirs from the era. I parted with Tonpres in 1990. All documents were in Tonpress, which broke up a few years later on the same principle that the RSW Prasa Książka Ruch group broke up. The catalog of Polish recordings has been bought out by MTJ for what I know, foreign contracts have simply expired, so probably they were in the trash. When we started Sonic, I renewed contacts with Factory, 4AD and others. I visited Factory in Manchester. I met Alan Erasmus and Tony Wilson, I was in the Hacienda club. Alan came to Poland. From this period I have contracts, etc., but ... this is another decade.

Jak to się stało, że singiel Love Will Tear us Apart został wydany w okładce p. Alka Januszewskiego, a nie w oryginalnej okładce Petera Saville’a? Dlaczego na singlu nie ma oryginalnego zestawu piosenek, tylko pojawił się She’s Lost Control?

How did it happen that the single Love Will Tear us Apart was released in the cover of Mr. Alek Januszewski, and not in the original cover of Peter Saville? Why is there no original set of songs on the single, but She's Lost Control appeared?

Alek Januszewski jest wybitnym grafikiem czującym estetykę różnych gatunków muzycznych. Współpracował z Tonpressem. Był autorem wielu genialnych okładek: Joy Division, Siekiera, Kapitan Nemo, I Ching…..długo by wyliczać (warto zobaczyć TUTAJ). Lubiłem jego pomysły, wspierałem go. Gdy tylko licencodawca wyrażał zgodę ja sam wybierałem utwory. Powstało tak wiele płyt typu Best Of: Rolling Stones, Queen, Classix Nouveaux… proponowałem inne strony B niż na oryginalnych singlach. To sprawiało że wydawnictwa stawały się wyjątkowe, unikalne, ponadczasowe, nawet dziś poszukiwane przez kolekcjonerów. She’s Lost Control jest znacznie ciekawszym utworem od These Days a  Thieves Like Us, który znalazł się na stronie B singla Blue Monday zamiast The Beach to jeden z najlepszych numerów New Order. W latach 80-ych nie mięliśmy dewiz (dolarów, funtów, itd.) albo wcale albo w mikroskopijnych ilościach. Licencje na płyty udawało się pozyskać płacąc złotówkami ale już za tak zwane materiały produkcyjne (taśmy marki, wyciągi kolorystyczne CMYK okładek itd.) trzeba było płacić w twardej walucie. Za wyciągi kolorystyczne do oryginalnej okładki wówczas (w latach 80-ych) trzeba było zapłacić do Factory np. 200 funtów brytyjskich. Gdy zrobił to Alek na miejscu to pewnie dostał za swoją pracę 5 albo 10 dolarów i był happy. Takie to były czasy. Oczywiście nie przy każdym wydawnictwie pozwalano nam na zrobienie lokalnego, naszego projektu, albo zaingerować w tracklistę ale… czasami się udawało. Pamiętam że okładka Alka bardzo się spodobała w Factory.

Alek Januszewski is an outstanding graphic designer who feels the aesthetics of various musical genres. He worked with Tonpress. He was the author of many brilliant covers: Joy Division, Siekiera, Kapitan Nemo, I Ching ... .. long to enumerate (see HERE). I liked his ideas, I supported him. As soon as the licensor agreed, I chose the songs by myself. There were so many Best Of: Rolling Stones, Queen, Classix Nouveaux albums... I suggested other B sides than of original singles. This made the publishing houses unique, unique, timeless, even today sought after by collectors. She's Lost Control is a much more interesting song from These Days and Thieves Like Us, which appeared on page B of the single Blue Monday instead of The Beach is one of the best New Order numbers. In the 1980s, we did not have foreign currency (dollars, pounds, etc.) or at all or in microscopic quantities. The license for the albums could be obtained by paying with zlotys, but for the so-called production materials (brand tapes, CMYK color extracts, covers etc.) you had to pay in hard currency. Behind the color lifts to the original cover (in the '80s) you had to pay to the Factory for example, 200 GBP. When Alek did it on the spot, he probably got 5 or 10 dollars for his work and he was happy. Such were the times. Of course, not every release was allowed to make a local, our project, or to interfere in the tracklist but ... sometimes it worked. I remember that Alek's cover of LWTUA was very much liked in Factory.

Które z wydawnictw Joy Division ceni Pan najbardziej?

Which of the Joy Division records do you value the most?

Trudno powiedzieć. Najbardziej by mi się podobał wybór najlepszych utworów z obu płyt. Jako całość to chyba Unknown Pleasures.

Hard to say. I would like the best selection of the best tracks from both albums. As a whole, it's probably Unknown Pleasures.

Czy pamięta Pan gdzie były tłoczone płyty Joy Division, jak wiadomo bowiem, Tonpress tłoczył swoje płyty w kilku miejscach?

Do you remember where the Joy Division longplays were pressed, as it is well known that Tonpress pressed his albums in several places?

Tego nie pamiętam. Albo w ZSRR albo w Czechach. Pewnie możnaby to rozszyfrować po napisach wokół centralnego krążka na winylu.

I do not remember that. Either in the USSR or in the Czech Republic. Probably, it could be deciphered by the subtitles around the central vinyl disc.

Które z wydawnictw Joy Division i New Order okazało się największym hitem – obstawiam że pewnie Blue Monday (S-534), i w ogóle jak płyty Joy Division sprzedawały się na tle innych wydawnictw Tonpressu?

Which of the releases of Joy Division and New Order turned out to be the biggest hit - I bet that probably Blue Monday (S-534), and in general how did Joy Division albums sell against other Tonpress releases?

Chyba Blue Monday miało największy nakład (50 tys ?) i Love Will Tear Us Apart (40 tys ?) ale nie można mówić w kategoriach mniejszego czy większego hitu. To nie rynek tylko firma decydowała o nakładzie. Z góry trzeba było np. ustalić ile okładek produkujemy (o ile to były okładki indywidualne) bo wszystko było limitowane. Nie było papieru, nie było farby, nie było kleju, granulatu do płyt. Kopert do Love Will Tear Us Apart wydrukowano 38 tys. Później albo był jakiś dodruk a może część poszła w standardowych kopertach Tonpressu ? Nie pamiętam. Pod koniec lat 80-ych nakłady na płyty winylowe zaczęły gwałtownie spadać. Dotyczyło to przede wszystkim 7” ale LP w jakiejś mierze też. Rynek przestawiał się na CD. Oba LP Joy Division w 1989 roku nie były już tak pożądane jakby mogły być kilka lat wcześniej, choć ze względu iż był to okres ekstremalnych braków wszystkiego – to oczywiście sprzedały się do spodu.

I think Blue Monday had the biggest circulation (50,000) and Love Will Tear Us Apart (40,000) but you can not speak in terms of a bigger or smaller hit. It is not the market but the company that decided about the circulation. It was necessary in advance to determine how many covers we produce (if they were individual covers) because everything was limited. There was no paper, no paint, no glue, no granulate for the albums. 38 000 envelopes for Love Will Tear Us Apart single were printed. Later, was there a reprint or maybe part of it went in standard Tonpress envelopes? I do not remember. At the end of the 1980s, vinyl recordings began to fall sharply. It mainly concerned 7 "but LP also to some extent. The market switched to CD. Both LP Joy Division in 1989 were not as desirable as they might have been a few years earlier, although due to the fact that it was a period of extreme shortages of everything - they obviously sold completely.

Liczymy na kolene części wywiadu z p. Markiem Proniewiczem, dziękując tym samym a to co już otrzymaliśmy. 

Czytajcie nas - codzinnie nowy wpis, tego nie znajdziecie w mainstreamie. 

NASZE WYWIADY SĄ TUTAJ

OUR INTERVIEWS ARE HERE